على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2529
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و رعشه و ارتعاش . و هول و وحشت و ترس . فراخهگرفته ( far xe - gerefte ) ص . پ . گرفتار لرزه و رعشه و مرتعش و لرزان . و گرفتار هول و ترس و مضطرب و هولناك . فراخى ( far xi ) ا . پ . گشادى و وسعت و غريضى و پهنائى . و بسيارى و فراوانى و كثرت . و ارزانى . و ارزانى خوراك . و كمربند . و تنگى كه بر پشت و شكم ستور مىبندند . و فراخى رزق و يا فراخى روزى : بسيارى مال . و فراوانى و كثرت خوراكى . فراخيدن ( far xidan ) ف ل و م . پ . از هم جدا كردن و از هم جدا نهادن و علىحده گذاشتن . و برخاستن موى در سر و بدن و راست ايستادن آن . و پهن و فراخ و عريض گشتن . و وافر شدن و فراوان گشتن . و گداخته شدن . و آروغ زدن . فراخيز ( far - xiz ) ا . پ . جنبش و تزلزل پاهاى كودكان و يا مستان در هنگام حركت . و فراخيز آمدن : آغاز در خزيدن كردن . و افتان و خيزان حركت كردن . و چار دست و پا حركت كردن . فراخيگاه ( far xi - g h ) ا . پ . جائى كه در آن خوردنى و آشاميدنى فراوان باشد . فراد ( fer d ) ع . ج . فرد . فراد ( far da ) و ( fOr da ) ا . ع . جاء و افراد : آمدند يكى پس از ديگرى . و كذلك : جاءوا فراد . فرادا ( for d ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - تنها و به تنهائى . و يك يك . فرادا ( far dan ) و ( for dan ) ا . ع . جاءوا فراا : آمدند يكى بعد از ديگرى . و كذلك : جاءوا فرادا . فراد ( farr d ) ا . ع . مرواريد فروش . و فريدساز و فروشندهء آن . فرادار ( far - d r ) پ . كلمهء امر يعنى بلند نگاهدار . فراداشتن ( far - d ctan ) ف م . پ . افراختن و بلند كردن . فرادر ( far - dar ) ا . پ . چوب گندهاى كه در پس در اندازند تا گشوده نگردد . فرادس ( for des ) ص . ع . رجل فرادس : مرد ستبر استخوان . فرادون ( far - dun ) ا . پ . هر چيز خرد و باريك . و ستارهء كوچك خرد . فرادى ( for d ) ا . ع . جاءوا فرادى : آمدند يكانيكان . فرادى ( for d ) ع . ج . فرد . فراديس ( far dis ) ع . ج . فردوس . فرادين ( far din ) ا . پ . هر چيز خرد و باريك . و ستارهء خرد . فرار ( far r ) و ( fer r ) و ( for r ) م . ع . فر الدابة فرا و فرارا و فرارا و فرارا ( از باب ضرب و نصر ) : نگريست دندان ستور را تا سال آن را معين نمايد . و فرعن الامر : باز كاويد آن كار را . فرار ( far r ) و ( fer r ) و ( for r ) ا . ع . امتحان و اختيار و آزمايش . المثل : ان الجواد عينه فراره ( بفتح الفاء و كسرها و ضمها ) يعنى چشم اسب جواد نيكو روى دلالت مىكند بر سال او و لازم نيست كه دندانهاى آن را بنگرند تا سال وى معين گردد ، و اين مثل را دربارهء شخصى گويند كه ظاهرش شاهد باطن وى بود و منظرش مغنى از امتحان و اختبار . فرار ( fer r ) م . ع . فر فلان من عدوه يفر ( بكسر الفاء ) فرا و فرارا و مفرا و مفرا : گريخت فلان از دشمن خود . و فر اليه فرا و فرارا : رفت بسوى او . و فر الفارس فرا : پويه دويد فارس در برگشتن . و فر الامر جذعا ( مجهولا ) : سپسايگى برگرديد . فرار ( fer r ) ا . ع . جيوه و سيماب . فرار ( fer r ) و ( far r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هزيمت و گريز و گريغ . و فرار نمودن : گريختن . فرار ( for r ) ا . ع . برهء ميش . و بزغاله . و گوسالهء وحشى . و بره . و برهء نر . و نيز فرار : ج . فرير است كه بچهء گاو وحشى باشد . المثل : نزو الفرار استجهل الفرار اى وثوب الفرار استخف الفرار و ذلك انه اذا ثب اخذ فى النزوان و الوثبان فمتى رآه غيره نز النزوه ، و اين مثل را دربارهء شخصى گويند كه از صحبت وى پرهيز و اجتناب لازم باشد زيرا هر كه در صحبت وى آيد بكردار و افعال آن اشتغال يابد . فرار ( farr r ) ص . ع . سخت گزيزنده و پويه دونده . فرار ( farr r ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - زود گريزنده و سخت فراركننده . و آنكه زود فرار كند . و هر جسمى كه بسرعت بخار گردد . و جيوه . و كرار غير فرار : كسى كه بر دشمن مكرر حمله كند و هرگز فرار نكند . و لقب حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . فراراه ( far - r h ) ص و م ف . پ . آموخته و راه افتاده و تربيت شده . و فرا راه افتادن : آموخته شدن و تربيت كرده شدن و تعليم داده شدن . و فرا راه افگندن : تربيت كردن و پروريدن و آموزانيدن . فرارة ( far rat ) ا . ع . گريز . و دويدگى . و پنهان شدگى . فرارجام ( far rj m ) ا . پ . نام روح و يا عقل كرهء ستارگان ثابت . فرا رسيدن ( far - rasidan ) ف ل و م . پ . رسيدن . و در آمدن و داخل شدن . و باز آمدن . و شامل شدن .